Tüp mide ya da gastrik bypass gibi bir obezite ameliyatı, yeni bir başlangıç anlamına gelir ama bu başlangıcın kalıcı olması büyük ölçüde ameliyattan sonraki aylarda kurulan beslenme düzenine bağlıdır. Mide hacmi küçüldüğü için hem ne yenildiği hem de nasıl yenildiği değişir. Aşamaların süresi her merkezin protokolüne ve kişinin durumuna göre farklılık gösterebilir; burada genel akışı anlatıyoruz.
Berrak Sıvılarla Geçen İlk Günler
Ameliyatın hemen ardından birkaç gün boyunca yalnızca su, yağı alınmış et suyu, şekersiz bitki çayları ve berrak kompostolar gibi sıvılar küçük yudumlarla alınır. Bu dönemde amaç yeni mideyi zorlamadan susuz kalmamaktır. Bir seferde içilen miktar oldukça azdır, bu yüzden gün boyunca sık aralıklarla içmek gerekir. Pipet kullanmak ve gazlı içecekler mideye hava doldurabileceği için genellikle önerilmez. Şişkinlik, bulantı ya da karın ağrısı hissedildiğinde hız kesilir ve durum sağlık ekibine bildirilir.
Tam Sıvı ve Püre Dönemi
Berrak sıvıların ardından süt, yoğurt, ayran, süzme çorbalar ve protein içecekleri gibi daha yoğun sıvılara geçilir. Birkaç hafta içinde bunu püre kıvamındaki yiyecekler izler; ezilmiş mercimek çorbası, lor peyniri, haşlanıp ezilmiş sebzeler ve iyice pişirilip püre hâline getirilmiş tavuk ya da balık bu dönemin temel besinleridir. Protein her öğünde önceliklidir, çünkü hızlı kilo kaybı sırasında kas kütlesini korumak ancak yeterli proteinle mümkündür. Yemek ve içmek arasında yaklaşık yarım saatlik bir aralık bırakmak bu aşamadan itibaren alışkanlık hâline getirilir.
Yumuşak ve Katı Gıdalarla Yeniden Tanışma
Yumuşak gıdalar döneminde haşlanmış yumurta, ince kıyılmış et, yumuşak peynirler ve iyi pişmiş sebzeler sofraya girer. Ardından katı yiyeceklere adım adım geçilir. Her lokmayı küçük almak, uzun uzun çiğnemek ve doyma hissi gelir gelmez durmak yeni midenin dilini öğrenmenin yoludur. Kuru et, taze ekmeğin içi, pilav ve makarna gibi bazı yiyecekler başta takılma hissi yaratabilir. Çorum sofralarında sık görülen hamur işleri ve pilavlar bu yüzden ilk aylarda küçük miktarlarla ve protein kaynağından sonra denenir.
Vitamin, Mineral ve Ömür Boyu Takip
Mide hacminin küçülmesi ve bazı ameliyatlarda emilimin değişmesi, vitamin ve mineral eksikliği riskini artırır. B12 vitamini, demir, kalsiyum, D vitamini ve folik asit en çok izlenen değerlerdir. Hangi takviyenin hangi dozda kullanılacağı ameliyatı yapan ekip tarafından belirlenir ve düzenli kan tahlilleriyle izlenir. Saç dökülmesi, halsizlik ya da uyuşma gibi belirtiler fark edildiğinde kontrol beklenmeden hekime başvurmak gerekir.
Eski Alışkanlıkların Geri Dönmemesi İçin
İlk yılın ardından mide bir miktar genişler ve yeme kapasitesi artar. Bu dönemde şekerli içecekler, sürekli atıştırma ve sıvı kalorilere yönelmek kilonun yavaş yavaş geri gelmesine yol açabilir. Düzenli öğün saatleri, her öğünde önce protein, sonra sebze, en son karbonhidrat sırası ve günlük hareket uzun vadede en güvenilir dayanaktır. Duygusal yeme eğilimi olan kişiler için psikolojik destek de sürecin doğal bir parçası olabilir.
Kişisel bir plan için Çorum’da diyetisyen desteği sayfasındaki genel bilgilere de göz atabilirsiniz.